Population Data Science in the Faculty of Medicine, Health & Life Science at Swansea University

Amdanom Ni

ARLOESI GWYDDOR DATA POBLOGAETH

Mae’r grŵp Gwyddor Data Poblogaeth, a elwid gynt yn grŵp Gwybodeg Iechyd, yn Ysgol Feddygaeth Prifysgol Abertawe ar flaen y gad ym maes cynyddol bwysig Gwyddor Data Poblogaeth – sef gwyddoniaeth data yn ymwneud â phobl.

Mae Gwyddor Data Poblogaeth yn faes amlddisgyblaethol sy’n tyfu, sy’n canolbwyntio ar gasgliadau o unigolion, a’r profiadau biolegol, economaidd, cymdeithasol ac amgylcheddol sy’n llywio eu bywydau, eu hiechyd a’u lles.

Rydym yn falch o fod ar flaen y gad yn y gwyddorau hyn ar draws amrywiaeth o fentrau yn ymwneud â data yn Ysgol Feddygaeth Prifysgol Abertawe. Mae ein grŵp, dan arweiniad yr Athro David Ford a’r Athro Ronan Lyons, yn gweithio’n lleol, ar draws y DU ac yn rhyngwladol er mwyn darparu amrywiaeth o fentrau sy’n canolbwyntio ar seilwaith, dadansoddi ac ymgysylltu â’r cyhoedd er mwyn defnyddio data’r boblogaeth er lles y cyhoedd mewn ffordd effeithiol, ddiogel ac sy’n dderbyniol yn gymdeithasol. 

Rydym Yn

Datblygu seilwaith diogel, moesegol, sy’n sensitif i breifatrwydd, er mwyn cynorthwyo ymchwil

Dod â data ynghyd o wahanol ffynonellau, ei gysylltu a’i ddadansoddi

Darganfod mewnwelediadau ar lefel y boblogaeth

Defnyddio data i gael effaith gadarnhaol ar ddinasyddion a’r gymdeithas

Yn sgil cyllid cychwynnol o £8 miliwn gan Ymchwil Iechyd a Gofal Cymru Llywodraeth Cymru, rydym wedi denu llawer o ddyfarniadau allanol gan amrywiaeth eang o gyllidwyr ymchwil uchel eu parch, gyda chyfanswm o dros £80 miliwn yn y blynyddoedd diwethaf.

Mae hyn wedi’n galluogi i:

Lawrlwytho’r ffeithlun

Y Cyfarwyddwr a’r Arweinydd Athrawol

Athro David Ford

Athro David Ford

Am David
Professor David Ford

Yr Athro David Ford yw’r Athro Gwybodeg Iechyd yn Ysgol Feddygaeth Prifysgol Abertawe ac mae’n un o ddau o Gyfarwyddwyr y Grŵp Gwyddor Data Poblogaeth.

Ei faes arbenigedd yw gwybodeg iechyd, e-iechyd, gwasanaethau iechyd, iechyd y boblogaeth, diogelu data a diogelu preifatrwydd, dadansoddeg Data Mawr, a data gweinyddol.

Mae ei ddiddordebau ymchwil yn canolbwyntio ar ddatblygu ffyrdd newydd o fanteisio ar botensial gwybodaeth sy’n cael ei chasglu fel arfer o ofal iechyd a sefydliadau eraill yn y sector cyhoeddus, gan gynnwys y byd academaidd a llywodraeth. Mae ei dîm yn datblygu systemau cymdeithasol-dechnegol wedi’u cynllunio’n ofalus sy’n gallu goresgyn yr hyn sy’n rhwystro rhannu data. Mae hyn yn cynnwys canolbwyntio ar awtomeiddio a dulliau peiriannol o leihau llwyth gwaith, cynyddu effeithlonrwydd a lleihau amseroedd trosiant;  systemau i awtomeiddio cysylltu data tebygolrwydd; a chreu amgylcheddau ag ymddiriedaeth uchel dan reolaeth lawn llywodraethiant, er mwyn lleihau’r risg a chynyddu tryloywder yn ystod gweithgareddau rhannu data

Mae’n Brif Ymchwilydd ac yn Gyfarwyddwr ar Ganolfan Ymchwil Data Gweinyddol Cymru, sef buddsoddiad gan y Cyngor Ymchwil Economaidd a Chymdeithasol (ESRC) fel rhan o’i fenter Data Mawr yn y DU gwerth £65 miliwn.

Hefyd, mae’n Brif Ymchwilydd ar Gofrestr Sglerosis Ymledol y DU; yn Gyd-Brif Ymchwilydd Gwasanaeth Dadansoddi a Llwyfan Data Arsyllfa Cyfiawnder Teuluol Ymddiriedolaeth Nuffield, yn Gyd-Prif Ymchwilydd a Chyd-Gyfarwyddwr Banc Data Cyswllt Gwybodaeth Ddienw Diogel (SAIL); yn Gyd-Ymchwilydd Ymchwil Data Iechyd y DU; a llawer mwy. Mae wedi derbyn grantiau ymchwil a chontractau ymgynghori gwerth dros £55m dros y blynyddoedd diwethaf.

Ymhlith ei rolau uchel eraill, mae’n aelod o sawl pwyllgor a chorff cenedlaethol ym maes gwybodeg iechyd ac ymchwil arall yn ymwneud ag iechyd, ac mae’n gyn-Gadeirydd ac yn Gyfarwyddwr presennol ar MediWales, yn cynrychioli sector technoleg feddygol Cymru. Mae’n Gymrawd yn y Gymdeithas Frenhinol er hybu’r Celfyddydau, Gweithgynhyrchion a Masnach. Hefyd, mae’n aelod o bwyllgor Cynghori Gwyddonol the Institute for Clinical Evaluative Sciences, Toronto; y tîm gweithredol dros dro ar gyfer y Rhwydwaith Cyswllt Data Poblogaeth Cenedlaethol; a phwyllgor llywio astudiaethau EDARA.

Mae wedi cyhoeddi dros 40 o erthyglau ymchwil, gan gynnwys:

Detholiad o gyhoeddiadau perthnasol:

Arweinwyr Academaidd
Yr Athro Sinead Brophy

Yr Athro Sinead Brophy

Am Sinead
Yr Athro Sinead Brophy

Mae’r Athro Sinead Brophy yn Athro Gwyddor Data Iechyd Cyhoeddus yn Ysgol Feddygaeth Prifysgol Abertawe, yn Ddirprwy-gyfarwyddwr Canolfan Genedlaethol Iechyd a Lles y Boblogaeth ac yn Arweinydd Partneriaeth Ymchwil Data Gweinyddol Cymru.

Ei maes arbenigol yw iechyd poblogaethau, epidemioleg, dadansoddeg Data Mawr a chysylltu data ymchwil (carfannau, treialon, arolygon) â data iechyd a gweinyddol rheolaidd. Mae’n aelod o Bwyllgor Ymgynghori Gwyddonol Annibynnol (ISAC) yr MHRA (CPRD) ac yn arweinydd hyfforddiant yng Nghymru/Gogledd Iwerddon yr HDRUK.

Mae ei diddordebau ymchwil yn canolbwyntio ar ddefnyddio data sydd wedi’i gysylltu’n rheolaidd er mwyn llywio datblygiad iach ac ymchwil bywyd gwaith iach i gymryd ymagwedd gydol oes (geni, yr ysgol, gwaith hyd at ymddeol) at iechyd poblogaethau. Mae ganddi ddiddordeb penodol mewn ymyriadau ar sail tystiolaeth a gwella’r defnydd o ddata presennol, gan gynnwys gwaith ar nodi ac archwilio aml-forbidrwydd mewn plant, rhagweld diagnosis o glefyd llidiol a diddordeb penodol mewn arthritis.

Mae wedi cyhoeddi dros 176 o erthyglau ymchwil ac mae’n cyhoeddi’n aml yn The Conversation.

Erthyglau The Conversation:

Children who have afternoon school breaks are fitter but need a supportive environment. //://theconversation.com/children-who-have-afternoon-school-breaks-are-fitter-but-need-a-supportive-environment-122229

Eating disorders: early warning signs identified. //://theconversation.com/eating-disorders-early-warning-signs-identified-119886

Achieving then failing in primary school is a sign of future teenage depression //://theconversation.com/achieving-then-failing-in-primary-school-is-a-sign-of-future-teenage-depression-90982

Antipsychotics used to manage autism and intellectual disability behaviour can have serious side effects – new study //://theconversation.com/antipsychotics-used-to-manage-autism-and-intellectual-disability-behaviour-can-have-serious-side-effects-new-study-90983

Babies with healthier diets are more active and sleep better – new findings //://theconversation.com/babies-with-healthier-diets-are-more-active-and-sleep-better-new-findings-109477

Six ways to get teenagers more active – suggested by the teens themselves //://theconversation.com/six-ways-to-get-teenagers-more-active-suggested-by-the-teens-themselves-90980

Outdoor learning has huge benefits for children and teachers — so why isn’t it used in more schools? //://theconversation.com/outdoor-learning-has-huge-benefits-for-children-and-teachers-so-why-isnt-it-used-in-more-schools-118067

Erthyglau ymchwil diweddar nad ydynt wedi’u cyhoeddi yn The Conversation:

Mild-to-moderate renal pelvis dilatation identified during pregnancy and hospital admissions in childhood: An electronic birth cohort study in Wales, UK. Hurt L, Wright M, Demmler J, VanDerVoort J, Morris S, Brook F, Tucker D, Chapman M, Francis NA, Daniel R, Fone D, Brophy S, Paranjothy S. PLoS Med. 2019 Jul 30;16(7):e1002859. doi: 10.1371/journal.pmed.1002859. eCollection 2019 Jul.

Cardiovascular risk factors predicting cardiac events are different in patients with rheumatoid arthritis, psoriatic arthritis, and psoriasis. Cooksey R, Brophy S, Kennedy J, Gutierrez FF, Pickles T, Davies R, Piguet V, Choy E. Semin Arthritis Rheum. 2018 Dec;48(3):367-373. doi: 10.1016/j.semarthrit.2018.03.005.

Educational Attainment at Age 10-11 Years Predicts Health Risk Behaviors and Injury Risk During Adolescence. Demmler JC, Hill RA, Rahman MA, Bandyopadhyay A, Healy MA, Paranjothy S, Murphy S, Fletcher A, Hewitt G, John A, Lyons RA, Brophy ST. J Adolesc Health. 2017 Aug;61(2):212-218. doi: 10.1016/j.jadohealth.2017.02.003. Epub

Development of an algorithm for determining smoking status and behaviour over the life course from UK electronic primary care records. Atkinson MD, Kennedy JI, John A, Lewis KE, Lyons RA, Brophy ST; DEMISTIFY Research Group.
BMC Med Inform Decis Mak. 2017 Jan 5;17(1):2. doi: 10.1186/s12911-016-0400-6.

Risk of Adverse Outcomes for Older People with Dementia Prescribed Antipsychotic Medication: A Population Based e-Cohort Study. Dennis M, Shine L, John A, Marchant A, McGregor J, Lyons RA, Brophy S. Neurol Ther. 2017 Jun;6(1):57-77. doi: 10.1007/s40120-016-0060-6.

Yr Athro Gwyneth Davies

Yr Athro Gwyneth Davies

Yr Athro Julian Halcox

Yr Athro Julian Halcox

Yr Athro Ann John

Yr Athro Ann John

Am Ann
Yr Athro Ann John
Mae Ann yn Athro Iechyd Cyhoeddus a Seiciatreg ym Mhrifysgol Abertawe ac yn Ymgynghorydd Meddygaeth Iechyd Cyhoeddus i Iechyd Cyhoeddus Cymru. Mae ffocws ei gwaith ymchwil yn cynnwys atal hunanladdiad a hunan-niweidio ac iechyd meddwl plant a phobl ifanc.   Mae’n arwain y Llwyfan Data Iechyd Meddwl Pobl Ifanc a ariennir gan MQ ac yn gadeirydd Grŵp Ymgynghorol Cenedlaethol ar Atal Hunanladdiad a Hunan-niweidio i Lywodraeth Cymru.  Mae’n ymddiredolwraig i’r Sefydliad Iechyd Meddwl.

Mae Ann yn arwain rhaglen ymchwil gyda ffocws ar wybodeg iechyd meddwl gymhwysol sy’n arwain tîm trawsddisgyblaethol o wyddonwyr, peirianwyr, cyfrifiadurwyr, seicolegwyr a chlinigwyr.  Mae’n frwd am droi ymchwil yn bolisi ac ymarfer. Mae’n gyd-gyfarwyddwr lloeren Cochrane ar gyfer atal hunanladdiad a hunan-niweidio ac yn Gymrawd y Gyfadran Iechyd Cyhoeddus a Chymdeithas Ddysgedig Cymru.

Yr Athro Rod Middleton

Yr Athro Rod Middleton

Am Rod
Yr Athro Rod Middleton
Mae Dr Rod Middleton yn Athro Cysylltiol, Cofrestri Clefydau ac Ymchwil Data mewn Gwyddor Data Ymchwil yn Abertawe.

Rod yw Prif Ymchwilydd Cofrestr MS y Deyrnas Unedig, sef menter genedlaethol i gipio data’r ‘byd go iawn’ am bobl a chanddynt sglerosis ymledol ac ar eu cyfer nhw. At hynny, bu’n brif ymchwilydd ar gyfer nifer o fentrau canlyniadau a adroddwyd gan gleifion a COVID ar draws y portffolio gwyddor data iechyd. Ymhlith y rhain y mae PROMIS, NeurOMS a Rhwydwaith Cydweithredol y Gofrestrfa mewn MS Datblygol Eilaidd.

Mae gan Rod ddiddordeb angerddol mewn rhoi cleifion a chyfranogwyr wrth wraidd ymchwil ac mae’n credu’n gryf mai’r bobl eu hunain sy’n gwybod orau am eu cyflyrau eu hunain.

Yr Athro Simon Thompson

Yr Athro Simon Thompson

Yr Arthro Lucy Griffiths

Yr Arthro Lucy Griffiths

Am Lucy
Dr Lucy Griffiths

Mae Lucy yn Athro Cyswllt a ymunodd â’r Ysgol Feddygaeth ym mis Ebrill 2018. Cyn hynny, roedd yn gweithio yn yr University College London am oddeutu 14 o flynyddoedd.

Epidemiolegydd yw Lucy ac mae ei gwaith ymchwil yn defnyddio’n bennaf gwybodaeth arolygon a gwybodaeth weinyddol a gesglir am blant a phobl ifanc, er mwyn astudio amrywiaeth o amgylchiadau unigol, aelwydydd, cymdeithasol ac amgylcheddol a allai effeithio ar iechyd ac ymddygiadau iechyd yn y poblogaethau hyn.

Mae gan Lucy raddau mewn Seicoleg Gymdeithasol (BSc Anrh), Gwyddor Iechyd ac Ymarfer Corff (MSc) ac Epidemioleg (MSc). Mae ganddi Ddoethuriaeth hefyd, a gwblhawyd ym Mhrifysgol Bryste. Mae Lucy yn Gynullydd Llwybr Gwyddor Data, Iechyd a Lles Hyfforddiant Doethurol Cymru ESRC, ac yn Ymchwilydd Anrhydeddus yn yr UCL Great Ormond Street Institute of Child Health.

YR ATHRO Rhiannon Owen

YR ATHRO Rhiannon Owen

Am Rhiannon
Yr Athro Rhiannon Owen
Mae’r Athro Rhiannon Owen yn Athro Ystadegaeth yn Ysgol Feddygaeth Prifysgol Abertawe. Ei phrif ddiddordebau ymchwil yw datblygu dulliau Bayesaidd a’u cymhwyso mewn Asesu Technoleg Iechyd, Iechyd y Boblogaeth a Gwerthuso’r Gwasanaeth Iechyd. Yn benodol, mae ei diddordebau ymchwil yn cynnwys dulliau cyfosod tystiolaeth, dadansoddi cofnodion iechyd electronig cysylltiedig ar raddfa fawr, dulliau efelychu, gwerthuso treialon clinigol, modelu penderfyniadau economaidd a gwerth gwybodaeth.  Cefnogwyd y gwaith hwn gan Academi’r Gwyddorau Meddygol (AMS), Ymchwil Data Iechyd y DU (HDR UK), y Cyngor Ymchwil Feddygol (MRC), y Sefydliad Cenedlaethol dros  Ymchwil Iechyd a Gofal (NIHR) ac Ymddiriedolaeth Wellcome.

Mae Rhiannon yn aelod o Bwyllgor Arfarnu Technoleg y Sefydliad Cenedlaethol dros Ragoriaeth mewn Iechyd a Gofal (NICE), yn aelod o Uned Cefnogi Penderfyniadau NICE, ac yn Aelod Cysylltiol o Uned Cymorth Technegol NICE. Mae ganddi brofiad helaeth o gydweithio ar draws sectorau gan gynnwys fel ymgynghorydd, gan gynnig cyngor methodolegol a strategol i’r diwydiant fferyllol a gofal iechyd.

Mae Rhiannon yn addysgu ar sawl cwrs gan gynnwys bod yn Arweinydd Modiwl PMRM02 Dadansoddi Data ar gyfer y Gwyddorau Meddygol ac Iechyd, ac yn oruchwyliwr prosiect PM-344 Prosiectau Capfeini a PMIM702 Traethawd Hir Data Iechyd.

Yr Athro Ashley Akbari

Yr Athro Ashley Akbari

Am Ashley
Yr Athro Ashley Akbari
Mae Ashley Akbari yn Uwch Reolwr Ymchwil a Gwyddonydd Data ym Mhrifysgol Abertawe, Health Data Research UK (HDR-UK) Cymru a Gogledd Iwerddon, Ymchwil Data Gweinyddol Cymru (ADR) Cymru, Arsyllfa Cyfiawnder Teuluol Nuffield (NFJO) Partneriaeth Data ac eraill. Mae gan Ashley brofiad o weithio ar amrywiaeth o gysylltiadau data a phrosiectau ymchwil ac mae ganddo gefndir mewn cyfrifiadura a disgyblaethau ymchwil amrywiol sydd wedi esblygu dros amser gyda’i brofiad o weithio gyda data dienw ym Manc Data SAIL ers 2008, yn ogystal â chyda mathau eraill o ddata o genhedloedd y DU, ac fel rhan o brosiectau gyda’r GIG, y llywodraeth, polisi ac eraill. Mae Ashley yn cyflawni ei waith ymchwil ei hun yn ogystal â chydweithio â dadansoddwyr ac ymchwilwyr i ddatblygu a mynd ar drywydd eu prosiectau a’u hymchwil, ac yn cefnogi eu datblygiad a’u hyfforddiant parhaus, gan eirioli’r broses o gymhwyso canlyniadau ymchwil ar ffurf polisïau ar draws y byd academaidd, y llywodraeth a’r GIG.
Yr Athro Richard Fry

Yr Athro Richard Fry

Am Richard
Dr Richard Fry
Mae Yr Athro Rich Fry yn Uwch-ddarlithydd mewn GIS (Systemau Gwybodaeth Ddaearyddol) a Daearyddiaethau Iechyd, ac ef yw’r Tiwtor Derbyn Myfyrwyr Ôl-raddedig ar gyfer yr Ysgol Feddygaeth. Graddiodd Rich gyda BSc (Anrh) mewn Daearyddiaeth Ffisegol o Abertawe cyn cwblhau MSc a PhD mewn GIS a Chyfrifiadura ym Mhrifysgol De Cymru ar ôl treulio peth amser ym myd diwydiant. Ar ôl cael swydd ôl-ddoethurol yn Sefydliad Ymchwil Cymdeithasol ac Economaidd a Data Cymru (WISERD), dychwelodd i Abertawe, gan ymuno â’r Ysgol Feddygaeth fel Uwch-swyddog Ymchwil a oedd yn arbenigo mewn GIS a chysylltu data gofodol at ddibenion diogelu preifatrwydd.  Ar hyn o bryd, mae Rich yn arwain ymchwil i ddaearyddiaeth ac iechyd ar gyfer safleoedd megis HDR UK yng Nghymru a Gogledd Iwerddon, ADR Cymru a Chanolfan Iechyd y Boblogaeth. 
Athrawon Emeritws
Yr Athro Ronan Lyons

Yr Athro Ronan Lyons

Am Ronan
Ronan Lyons
Mae’r Athro Ronan Lyons, FLSW, yn Athro Iechyd y Cyhoedd yn Ysgol Feddygaeth Prifysgol Abertawe ac mae’n un o ddau Gyfarwyddwr y Grŵp Gwyddorau Data Poblogaeth.

Mae’n feddyg iechyd y cyhoedd ac yn epidemiolegydd gyda dros 30 mlynedd o brofiad ym meddygaeth glinigol, iechyd cyhoeddus a gwybodeg iechyd yn Iwerddon a’r DU.

Mae ei ddiddordebau ymchwil yn canolbwyntio ar ddefnydd eilaidd gwybodaeth iechyd er mwyn targedu a gwerthuso ymyriadau gwasanaethau iechyd ac nad ydynt yn ymwneud ag iechyd er mwyn gwella atal, gofal ac adsefydlu. Ar ôl gweithio mewn adrannau brys am sawl blwyddyn, mae ganddo ddiddordeb o hyd mewn atal, trin ac adsefydlu anafiadau.

Ronan yw’r Cyfarwyddwr Safle ar gyfer Cymru a Gogledd Iwerddon, Cyfarwyddwr Ymchwil ac Arweinydd Cenedlaethol ar gyfer Gwella Iechyd y Cyhoedd gydag Ymchwil Data Iechyd y DU, sef buddsoddiad o dros £50 miliwn gan gyllidwyr ymchwil y DU, dan arweiniad y Cyngor Ymchwil Feddygol.

Hefyd, mae’n Gyd-Brif Ymchwilydd ac yn Gyd-Gyfarwyddwr ar y Banc Data Cyswllt Gwybodaeth Ddienw Diogel (SAIL) (Ymchwil Iechyd a Gofal Cymru), Cyfarwyddwr Cyswllt  Canolfan Ymchwil Data Gweinyddol Cymru ac yn Gyfarwyddwr Cyswllt ar Borth Data Llwyfan Dementia y DU y Cyngor Ymchwil Feddygol. Mae ei bortffolio grantiau presennol yn uwch na £45 miliwn.

Mae ei rolau uchel eraill yn cynnwys: Athro Cynorthwyol ym Mhrifysgol Monash, Awstralia; Ymgynghorydd er Anrhydedd gydag Ymddiriedolaeth y GIG Iechyd Cyhoeddus Cymru; a Chadeirydd yr Ymdrech Gydweithredol Ryngwladol ar Ystadegau a Dulliau Anafiadau (US CDC).

Mae wedi cyhoeddi 256 o erthyglau ymchwil. Ei chwe phrif gyhoeddiad ymchwil dros y pum mlynedd diwethaf yw:

Dysgwch fwy:

Yr Athro John Williams

Yr Athro John Williams

Ein canolfannau rhagoriaeth ymchwil
Dysgwch fwy:
null

Prosiectau

null

Cyfranogiad ac Ymgysylltiad y Cyhoedd

null

Datblygu Gwybodaeth a Sgiliau

Menu